همکاران

اتصالات جانبی




Power by Mehr Soft 2014

تعریف مدرسه هوشمند
نوشته شده توسط مهدی مهری   
 هوشمند سازی مدارس

 

 هوشمند سازی مدارس راهبرد تحولی وزارت آموزش و پرورش در توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات

 هوشمندسازی مدارس از راهبردهای اساسی تحول بنيادين آموزش و پرورش است. بر اساس سند ملی تحول بنيادين وزارت آموزش و ‏پرورش، هوشمندسازی مدارس و مجتمع‏های آموزشی و پرورشی طی سه مرحله به انجام خواهد رسيد. مدرسه، معلمان و خانواده.‏ طرح راهبردی هوشمندسازی مدارس بر اساس فرمايشات حضرت امام خمينی (ره)، منويات مقام معظم رهبری، سياستهای كلی نظام، ‏سند چشمانداز، نقشه جامع علمی كشور، برنامه درس ملی و قانون پنج ساله توسعه، طراحی و عملياتی گرديده است. در اين برنامه ‏معلم نقش كليدي دارد، كتاب جايگاه خاص خود را دارد و هدف گذاری برای آموزش دانش‏‎‎آموزان، معلمان و اوليا (خانواده) مورد تاكيد قرار ‏گرفته است. با رويكرد تحولی اين طرح جريان تعليم و تربيت با توجه به پيشرفتهای علمی و فناوری و نيازها و مهارت‏های زندگی امروز ‏تغيير می يابند و با تنوع در رسانه‌های آموزشی و متنوع‌سازی فضا و محيط‌های ياددهی و يادگيری در برنامه درسی ملی، اين امكان را ‏فراهم خواهد ساخت تا دانش‌آموزان و معلمان تجارب جديدی را در حوزه دانش و پژوهش كسب نمايند. هدف از هوشمندسازی مدارس ‏تربيت دانش‌آموزانی پژوهش ‌محور و پژوهش گر میباشد. بكارگيری دانش و فناوری برتر، زمينه‏‎‎ساز تربيت مديران فردای ميهن اسلامی ‏می باشد.‏
 دکتر حمید رضا حاجی بابایی
 

 مقدمه

 امروزه مهمترين دغدغه‌ نظام آموزشی و پرورشی يك كشور، ايجاد بستری مناسب جهت رشد و تعالی سرمايه‌های فكری در جامعه‌ی ‏اطلاعاتی و دانايی ‌محور می باشد. برای آنكه همه‌ گروه‌های اجتماعی قادر باشند بطور مؤثّر در چنين جامعه‌ای مشاركت داشته باشند، ‏بايد يادگيری پيوسته، خلاقيت، نوآوری و نيز مشاركت فعال و سازنده‌‌ اجتماعی را بياموزند. تحقّق اين امر مستلزم تعريف مجدد و نوينی از ‏نقش و كاركرد مدارس به عنوان اصلی ‌ترين نهادهای آموزشی در جامعه می ‌باشد.‏ امروزه نظام آموزشی كشور به مدرسه‌ا‌ی نياز دارد كه با بهره‌گيری از فناوری‌ اطلاعات و ارتباطات (فاوا)‌، امکان يادگيری پيوسته را فراهم ‏نموده و فرصت‌های نوينی را در اختيار افراد برای تجربه‌ی زندگی در جامعه‌ اطلاعاتی قرار ‌دهد، به گونه‌ای كه اين فناوريی نه به عنوان ابزار، ‏بلکه در قالب زیرساخت توانمند‌ساز برای تعليم و آموزش حرفه‌ای محسوب ‌‌شود.‏ بكارگيری گسترده‌ی فاوا در فرايند آموزش و پرورش، همزمان با تحوّل در رويكردهای آموزشی درجهان، زمينه‌‌ی شكل‌گيری مدارس هوشمند ‏را فراهم آورده است. اين مدارس از جمله نيازمندی‌های كليدی جوامع دانش‌بنيان می‎‎باشند و رويكردهای توسعه‌ی مهارت‌های دانشی و ‏كارآفرينی دانش‌آموزان را دنبال می ‌نمايند. در اين مدارس‌، فرايندهای یاددهی - يادگيری تقويت شده و محيط تعاملی يكپارچه برای ارتقای ‏مهارت‌های كليدی دانش‌آموزان با تكيه بر فعاليت‌های گروهی، در عصر دانايی محور فراهم می ‌شود.‏

 

 ازآنجاکه درحال حاضرمعلم محوری پایه آموزش و پرورش درکشور می‌باشد، به روزكردن مدارس، استفاده ازفناوریهای روز، برخورداری ‏ازخلاقيت‌های نوین درآموزش وپرورش ونیز اهميت دادن به توانايی ‌های دانش‌آموزان، لازمة این تحوّل می‌باشد.‏ واژه‌ی مدارس هوشمند چندی است در ادبيات آموزش و پرورش ما وارد شده است و فعاليت‌های ارزشمندی نيز بصورت پراكنده در اين ‏حوزه انجام شده است. وزارت آموزش و پرورش با الهام از آموزه‌های دينی و مقتضيات زمانی و دستيابی به اهداف عاليه نظام تعليم و تربيت و گسترش عدالت آموزشی، اقدام به تعریف ساختار، جایگاه، ‏ساماندهی، شرایط و ضوابط توسعه‌ی مدارس هوشمند بر اساس معیارهای علمی، بین المللی و شرایط بومی در سطح كشور نموده ‏است. از این رو برای نیل به این هدف، نیاز به همّتی مضاعف داشته که ازجمله عوامل اصلی آن می توان به تغییرنگرش درشیوه‌ی آموزش ‏و مدیریت مراکز آموزشی و پرورشی و نیز تأمین زیرساخت ها نمود.‏ هوشمند‌سازی مدارس يك اقدام مدبّرانه در راستای سند چشم انداز نظام، تحول بنیادین آموزش و پرورش و سند توسعه فاوای آموزش و ‏پرورش و ضرورتی انکار ناپذیر با هدف اجرای پيشرفته‌ترين روش‌های مدیریتی و آموزشی و نگاه علمی و فناورانه به وضعيت كنونی نظام ‏آموزشی كشور است که اعمال تغييرساختار و معماری اجرایی درآنها باعث افزایش بهرهوری و مدیریت زمان برای مدیران، ‏کارکنان، معلمان، دانش‌آموزان و همچنین اولیای دانش‌آموزان خواهد بود.‏

 

 پيشينه هوشمند‌سازی مدارس در جهان‏

 پيدايش سيستمهای پردازشِ داده (رايانه) با سابقهای بيش از سه دهه سبب شده است که رايانه در بسياری از عرصه‏‎‎های کاربردی ‏اجتماعی و فردی وارد شود به گونه‏‎‎ای که در دهه نود، در بسياری از کشورها، حتی مدارس ابتدايی هم مجهز به امکانات رايانه ای ‏متناسب شدند. اختراع و توسعه رايانه، ايجاد شبکه‌های رايانه‏ای و پس از آن ظهور پديده اينترنت را در پی داشت. ‏ تفکر استفاده از رایانهها و شبکههای رایانهای برای کارهای مدرسهای و عملی، به قرن بیستم و اوایل دهه1960 برمی‎‎گردد اينترنت که در ‏سال‎ ‎‏١٩٦٩در دوران جنگ سرد از درون شبکه معروف پا گرفت، بسيار سريع رشد کرد. هيچ کس گمان نمی‎‎کرد اين شبکه اطلاع رسانی در‏ سال ٢٠٠٠ صاحب ١٨٠ ميليون کاربر باشد. سرعت و شتاب اين رشد به گونه‌ای بود که به حدود ٥٠٠ ميليون کاربر در سال ٢٠٠٣ بالغ ‏گرديد. اين توسعه سريع فناوری اطلاع رسانی به همراه عوامل ديگری چون تبديل جامعه صنعتی به جامعه اطلاعاتی، تغييرات جمعيتی، ‏جهانی‎‎تر شدن فعاليتهای حرفه‏ای، گسترش نيروهای بازار در محدوده آموزش و به عبارت ديگر تجاری شدن مقوله آموزش، همه و همه، ‏تاثيرات شگرف و چشمگيری در امر آموزش داشته‏اند.در سال 1984 ديويد پركينز و همكارانش در دانشگاه هاروارد، طرح مدارس هوشمند را ‏به عنوان تجربه‎‎ای نوين در برنامه‏های آموزش و پرورش، با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات ارائه نمودند. اين طرح به تدريج در چند ‏مدرسه اجرا گشت و بعدها تاحدودی توسعه يافت.‏

 گفته مي‎‎شود اولين مدارس هوشمند در سال 1996 در انگلستان تاسيس شد و سپس طرح راه‏‎‎اندازی مدارس هوشمند یا ‏Smart School‏ ‏در کشور مالزی به اجرا درآمد و با ارایه الگویی موفق، توانست تجربه خود را به سایر کشورها نیز منتقل کند و امروزه علاوه بر مالزی ‏کشورهای ايرلند، مصر و استراليا نیز برای هوشمند کردن مدارس خود اقدام کرده‎‎اند.‏

 

 پيشينه هوشمند‌سازی مدارس در ایران
 در دهههای اخير، گستره فعاليت در زمينه آموزش و يادگيری نيز چون ديگر فعاليت‏‎‎های علمی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و غيره، از ‏توسعه و پيشرفت سريع فناوری و ظهور پديده‏‎‎هايی چون ماهواره، رايانه، اينترنت و غيره متاثر و دگرگون شده است.استفاده از فناوری در ‏آموزش ايران به زمان بهرهگيری از ابزارهای کمک آموزشی سمعی بصری شامل نمايش اسلايد و فيلم‏های آموزشی در کلاس درس باز ‏میگردد. پس از آن، تلويزيون به عنوان رسانه آموزشی مورد توجه قرار گرفت و تلويزيون آموزشی ملی ايران به طور رسمی به امر آموزش ‏همگانی در سراسر کشور پرداخت.‏
پس از ورود صنعت رايانه به ايران و رشد و نفوذ رايانههای شخصی در ميان اقشار مختلف فرهنگی اجتماعی، فعاليت در زمينه آموزش ‏مبتنی بر رايانه نيز آغاز گشت و بيش از ده سال است که در اين زمينه فعاليت میشود و اين امر با توليد لوحهای فشرده آموزشی ‏آغازگردیده است.
‏ به طور کلی، از نيمه دوم سال ١٣٨٠ به بعد، رويکرد به اين مقوله جدی تر و فعاليتهای عملياتی در زمينه آموزش اينترنتی و بهره‏گيری از ‏پهنای باند مخابراتی برای ارائه دوره‏های آموزشی در گوشه و کنار کشور آغاز شد تا اینکه طبق مصوبات شورای فناوری اطلاعات و ارتباطات ‏وزارت آموزش وپرورش در سال تحصيلي1384-1383 ، پایلوت مدارس هوشمند به سازمان آموزش و پرورش شهر تهران محول گرديد.
‏ پس از طرح موضوع در شورای راهبری فناوری اطلاعات و ارتباطات تعداد 4 دبيرستان در 4 منطقه تهران انتخاب و از سال تحصيلی بعد ‏اجرای آزمايشی طرح در اين مدارس آغاز گرديد. برای اجرای طرح، وضعيت موجود مدارس از لحاظ تجهيزات و وضعيت نيروی انسانی مورد ‏بررسی قرار گرفت.‏ مديران مدارس فوق ضمن شركت در جلسه‌های متعدد كارشناسی در جريان امر قرارگرفتند. تجهيز و ايجاد شبكه واحدهای داخلی و نحوه ‏توليد محتوای الكترونيكی، آموزش معلمان(زبان انگلیسی و مهارت‏های ‏ICDL‏ ) به انجام رسيد.

 

 آمار مدارس هوشمند براساس اظهار ادارات کل استان‌ها- تيرماه 1390‏
 مدارس‎ ‎نیمه‌هوشمند
 مدارس‌الکترونیک
 مدارس نیمه‌الکترونیک
 مدارس هوشمند‎ ‎کل کشور
 20
 840
 2800
 3660
 

 تعریف مدرسه ی هوشمند

 مدرسه ای است که درآن روند اجرای کلیه فرآیندها اعم از مديريت، نظارت، كنترل، یاددهی – یادگیری، منابع آموزشی و کمک آموزشی، ‏ارزشیابی، اسناد و امور دفتری، ارتباطات و مبانی توسعه آنها، مبتنی بر فاوا و در جهت بهبود نظام آموزشی و تربيتیِ پژوهش محور ‏طراحی شده است.‏
در واقع مدرسه هوشمند مدرسه‌اي فيزيكي است كه كنترل و مديريت آن، مبتني ‌بر فن‌آوري رايانه و شبكه انجام مي‌گيرد و محتواي اكثر دروس آن ‏الكترونيكي و سيستم ارزشيابي و نظارت آن هوشمند است.در چنين مدرسه‌اي يك دانش‌آموز هوشمند، با صرف وقت بر روي موضوعات به ‏‏‌شكل مستمر، منابع و قابليت‌هاي اجرايي خود را توسعه و تغيير مي‌دهد و اين نكته‌اي است كه به مسؤولان مدرسه اجازه مي‌دهد تا با ‏توجه به تغييرات به‌وجود آمده و افزايش سطح اطلاعات دانش‌آموزان، آن‌ها را براي اخذ اطلاعات جديد آماده نمايند.‏
 

 هدف از ايجاد مدارس هوشمند عبارتست از:‏

 رشد همه جانبه دانش‌آموزان (ذهني ، جسمي ، عاطفي و رواني).
‏ ارتقاء توانايي‌ها و قابليت‌هاي فردي.
تربيت نيروي انساني متفكر و آشنا به فن‌آوري.
افزايش ارتقاء و مشاركت مردمي.
استمرار فرايند يادگيری دانش آموزان در خارج از مدرسه‏.
ايجاد محيطی پويا و جذاب برای شکوفايی کامل استعداد ها و بروز خلاقيت های‎ ‎فردی و جمعی دانش آموزان.‏
افزايش حضور، پشتيبانی و مشارکت والدين و گروه های ذينفع در فرايند يادگيری دانش آموزان.‏
همراه نمودن کادر آموزشی مدارس با روند های نوين آموزشی مبتنی بر نيازمندی های جامعه دانش بنيان.‏
ايجاد محيطی مناسب جهت ارزيابی های مستمر و متناسب با استعداد و پيشرفت دانش آموزان.‏
فراهم نمودن فضای مشارکت و تعامل دانش آموزان و معلمان در فرايند های ياددهی – يادگيری.‏
ترويج يادگيري تجربی، پژوهش محوری و دانش آموز محوری در فرايند های آموزشی.‏
توسعه مهارت های ادراکی، کلامی، اجتماعی ، حرفه ای و تخصصی دانش آموزان.‏
تربيت دانش آموزان فاخر براي ورود به ميدان های بين المللی با تکيه بر هويت ايرانی- اسلامی.‏

 

 پیش‌نیازها جهت اجرای مدارس هوشمند
 با توجه به اهداف مدرسه هوشمند و با توجه به نوع جهت‌گيري آن در تربيت دانش‌آموزان، نياز به تجهيزات و امكاناتي دارد كه در مدارس ‏سنتي به آن نيازي نيست. اين تجهيزات شامل موارد زير است:‏
 برای هر کلاس درس یک دستگاه دیتا پروژکتور(اینتر اکتیو) همراه با یک پرده نمایش یا یک برد هوشمند.
رايانه شخصي به تعداد مورد نياز
تجهيزات‎ Active / Passive ‎شبكه
اینترنت پر سرعت.
وب سایت مدرسه.
نرم افزار های آموزشی چند رسانه ای.
نرم افزار اتوماسیون مدرسه.
سایر نرم افزار های کاربردی.
 

فهرست اصلی

طراحی نرم افزار

طراحی وب سایت

اتوماسیون اداری

هوشمند سازی مدارس